Lập kế hoạch là gì? Vì sao doanh nghiệp càng lớn càng không thể làm theo cảm tính
Nhiều Chủ Doanh nghiệp nói rằng họ “có kế hoạch”.
Nhưng khi hỏi sâu hơn, kế hoạch đó thường là:
-
Một vài con số doanh thu trong đầu
-
Một mục tiêu mơ hồ kiểu “năm nay phải tăng trưởng”
-
Hoặc tệ hơn, là niềm tin rằng “cứ làm tốt như năm ngoái là được”
👉 Đó không phải là lập kế hoạch.
Đó chỉ là hy vọng có tổ chức.

Lập kế hoạch là quá trình xác định rõ mục tiêu – lựa chọn chiến lược – phân bổ nguồn lực – thiết kế hành động – và đo lường kết quả, nhằm giúp doanh nghiệp đi từ hiện tại đến trạng thái mong muốn một cách chủ động, không phụ thuộc vào cảm tính.
Khi doanh nghiệp còn nhỏ, cảm tính có thể “chống cháy”.
Khi doanh nghiệp lớn lên, cảm tính trở thành rủi ro chiến lược.
Vì sao doanh nghiệp càng lớn càng không thể điều hành bằng kinh nghiệm cá nhân?
Ở giai đoạn đầu, CEO thường:
-
Trực tiếp ra quyết định
-
Biết rõ từng nhân sự
-
Nắm gần như toàn bộ dòng tiền và khách hàng
Nhưng khi doanh nghiệp mở rộng:
-
Số lượng nhân sự tăng
-
Quy trình chồng chéo
-
Thông tin phân mảnh
-
Quyết định chậm dần và thiếu nhất quán
👉 Kinh nghiệm cá nhân không còn đủ để xử lý hệ thống phức tạp.
Nếu không có lập kế hoạch bài bản, doanh nghiệp sẽ rơi vào trạng thái rất quen thuộc:
-
Doanh thu tăng nhưng lợi nhuận không tăng
-
CEO ngày càng bận nhưng kết quả không tương xứng
-
Đội ngũ làm nhiều việc nhưng không rõ ưu tiên
-
Chiến lược thay đổi liên tục theo… cảm xúc người đứng đầu
Nói thẳng:
Cảm tính không scale được. Hệ thống thì có.
Lập kế hoạch doanh nghiệp khác gì so với “làm việc chăm chỉ”?
Đây là nhầm lẫn kinh điển.
| Làm việc chăm chỉ | Lập kế hoạch doanh nghiệp |
|---|---|
| Làm nhiều việc | Làm đúng việc |
| Phản ứng với vấn đề | Chủ động thiết kế tương lai |
| Dựa vào nỗ lực cá nhân | Dựa vào hệ thống |
| Kết quả thất thường | Kết quả có thể dự đoán |
Lập kế hoạch doanh nghiệp giúp CEO trả lời những câu hỏi cốt lõi:
-
Doanh nghiệp đang ở đâu?
-
Ngưỡng tăng trưởng hiện tại là gì?
-
Nguồn lực nào đang bị lãng phí?
-
Nếu không thay đổi, 6–12 tháng tới điều gì sẽ xảy ra?
Không có kế hoạch, mọi quyết định đều mang tính chữa cháy.
Có kế hoạch, doanh nghiệp điều khiển được tốc độ và hướng đi.
Kế hoạch kinh doanh không phải bản PowerPoint để trình bày
Rất nhiều CEO từng “lập kế hoạch kinh doanh” bằng cách:
-
Làm slide cho ngân hàng
-
Viết tài liệu cho đối tác
-
Hoặc làm cho… có để yên tâm
Nhưng kế hoạch kinh doanh đúng nghĩa không tồn tại để trình bày.
Nó tồn tại để:
-
Dẫn dắt quyết định hằng ngày
-
Đồng bộ đội ngũ
-
Ưu tiên nguồn lực
-
Và đo lường kết quả thật
Một kế hoạch tốt phải:
-
Rõ ràng: ai làm gì, khi nào, vì sao
-
Đo được: có chỉ số theo dõi
-
Thực tế: bám vào nguồn lực thật, không phải mong muốn
-
Có khả năng điều chỉnh khi thị trường thay đổi
Nếu kế hoạch không được dùng trong vận hành, đó chỉ là… tài liệu lưu trữ.
Dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp bạn đang thiếu lập kế hoạch
Bạn có thể đang vận hành bằng cảm tính nếu:
-
Mỗi quý đặt mục tiêu khác nhau, không có mạch xuyên suốt
-
CEO phải can thiệp vào hầu hết quyết định quan trọng
-
Đội ngũ hỏi nhiều nhưng không có câu trả lời rõ
-
Kết quả phụ thuộc quá nhiều vào một vài cá nhân chủ chốt
-
Cuối năm “rất bận”, nhưng nhìn lại không biết mình đã thắng ở đâu
👉 Đây không phải lỗi năng lực.
👉 Đây là thiếu một hệ thống lập kế hoạch đúng cấp độ.
Lập kế hoạch không giết sự linh hoạt – nó tạo ra tự do
Nhiều người sợ lập kế hoạch vì nghĩ rằng:
“Kế hoạch sẽ làm doanh nghiệp cứng nhắc.”
Thực tế thì ngược lại.
Chỉ khi:
-
Mục tiêu rõ
-
Chiến lược rõ
-
Ưu tiên rõ

Doanh nghiệp mới linh hoạt trong cách làm, vì không bị hoảng loạn trước thay đổi.
👉 Không có kế hoạch mới là mất tự do, vì mọi thứ đều bị thị trường dắt mũi.
Doanh nghiệp càng lớn, lập kế hoạch càng không thể làm qua loa
Lập kế hoạch không phải việc dành cho doanh nghiệp yếu.
Nó là công cụ dành cho doanh nghiệp muốn đi xa, đi bền và đi có kiểm soát.
Nếu bạn đang điều hành bằng kinh nghiệm cá nhân, câu hỏi không phải là “có sao không?”
Mà là: đến khi nào mô hình đó sẽ chạm ngưỡng?
👉 Nếu bạn đang cảm thấy doanh nghiệp đã chạm ngưỡng tăng trưởng, biết rằng cần một kế hoạch bài bản hơn nhưng chưa rõ bắt đầu từ đâu, Planning Bootcamp được thiết kế để giúp Chủ Doanh nghiệp nhìn rõ hiện trạng, xác định đúng ngưỡng và xây dựng kế hoạch hành động thực tế cho giai đoạn tiếp theo.
🔗 Tìm hiểu thêm tại: https://lapkehoachkinhdoanh.vn/